Solar buitendouche winter opbergen: vorstschade voorkomen
Je solar buitendouche staat al maanden heerlijk klaar voor je. Na een zomer van weldadige buitendouches op het terras, de camping of bij je zwembad, is het nu toch echt tijd voor de kou.
Die winterse vorst kan je geliefde zonnedouche flink beschadigen. Water dat bevriest zet uit en dat betekent leidingen die barsten, kranen die splijten en douchekoppen die het begeven. Je wilt je investering natuurlijk niet jaarlijks vervangen.
Met een uurtje werk voorkom je een hoop ellende en kosten. Dit is hoe je je solar douche veilig de winter door helpt, zodat je er volgend jaar weer volop van kunt genieten.
Waarom je solar douche echt niet van ijzer is
Een solar buitendouche is gemaakt om buiten te staan. Het materiaal is vaak stevig kunststof, bijvoorbeeld HDPE, of roestvrij staal.
Dat kan wel tegen een stootje. Alleen het water ín de leidingen en de pomp is het zwakke punt. Zodra de temperatuur onder nul duikt, gaat water bevriezen. Water zet ongeveer 9% uit in volume.
Die kracht is enorm. Een dunne kunststof leiding kan scheuren, een kraan kan barsten en de douchekop kan volledig verstopt raken.
Je ziet de schade niet meteen. De eerste scheurtjes zijn vaak microscopisch klein.
Pas als je de douche in het voorjaar weer aanzet, ontstaat er een lekkage. Dan moet je alsnog een nieuwe kopen. Voorkomen is dus veel goedkoper en slimmer.
Denk ook aan de accessoires. Een solar doucheslang van bijvoorbeeld 1,5 meter is vaak van soepel kunststof.
Dit materiaal kan op den duur poreus worden door de kou en UV-straling. De koppelingen waar de slang op aangesloten zit, zijn vaak van messing. Messing is sterk, maar als er water in blijft staan en het bevriest, kunnen ook deze koppelingen barsten.
Kortom: elk onderdeel waar water in kan blijven staan, is een potentieel probleem.
Het gaat erom dat je het water er volledig uithaalt, overal.
Het ontdooien en leegmaken: je stappenplan
De kunst van het winterklaar maken zit 'm in twee dingen: het water volledig verwijderen en de douche op de juiste manier opbergen. We beginnen met het belangrijkste: leegmaken.
Dit doe je het beste op een dag dat het nog niet vriest, maar wel koud is.
Haal je solar douche uit de zon, want warm water bevriest langzamer dan koud water, maar het proces is onvoorspelbaar. Zet de kraan open en laat alle water weglopen. Klinkt simpel, maar het water in de leidingen en de pomp blijft vaak achter.
Daar moet je actief iets aan doen. Om zeker te weten dat alle water weg is, moet je de leidingen 'spoelen' met lucht.
De makkelijkste manier is om de slang los te koppelen en de douchekop omhoog te houden. Laat de zwaartekracht het werk doen. Vervolgens blaas je de leidingen door. Dit klinkt technisch, maar je kunt het simpel oplossen.
Gebruik bijvoorbeeld een fietspomp of een compressor op een lage stand. Let op: niet te hard, want dan beschadig je de slangen.
Als je geen pomp hebt, kun je de slang ook oprollen en van onder naar boven uitknijpen, net zo lang tot er geen waterdruppels meer uitkomen. Vergeet de pomp niet: als je een model hebt met een aparte pompunit, moet je die ook leeg laten lopen. Soms zit er een aftapplug onder. Draai die open.
De meeste schade ontstaat bij de kraan en de douchekop. Deze onderdelen hebben kleine kamertjes en openingen waar water in kan blijven staan.
De kraan en de douchekop
Na het leeglopen van de hoofdleiding, draai je de kraan nog een paar keer open en dicht. Dit helpt om laatste restjes water kwijt te raken. Sommige kranen, zoals die van het merk Velda, zijn makkelijk te demonteren.
Als je handig bent, kun je de kraan en de douchekop eraf draaien. Leg ze binnen op een warme, droge plek.
Dit is de meest veilige methode. Als je ze eraf haalt, controleer dan meteen de rubberringetjes.
Zijn ze hard of beschadigd? Vervang ze dan meteen, ze kosten bijna niets.
Opbergen: van tuinslang tot complete set
Hoe en waar je je solar douche opbergt, hangt af van het model. Er zijn grofweg twee types: de simpele zonnedouches met een tank en de uitgebreidere systemen met een pomp en aparte douchekop.
De simpele variant, vaak een tank van 20 liter, is het makkelijkst. Je kunt hem leegmaken en opvouwen. De duurdere systemen, zoals de Intex Solar douche of vergelijkbare merken, zijn kwetsbaarder.
Die kun je het beste helemaal uit elkaar halen en opbergen op een vorstvrije plek, zoals een schuur, garage of zolder.
De tank van een zonnedouche mag nooit leeg in de vrieskou blijven staan. Het materiaal kan dan barsten, dus leer hoe je een solar buitendouche vorstvrij opbergt. Wat kost zo'n ding eigenlijk?
Een basis solar douche zonder pomp, bijvoorbeeld een opvouwbare zonnedouche van 20 liter, heb je al vanaf €30,- tot €50,-. Dit zijn vaak de modellen die je aan een boom of schutting hangt voor het eerste warme gebruik in de lente.
De iets luxere versies met een voetpomp kosten rond de €60,- tot €90,-.
Deze zijn wel gevoeliger voor vorst omdat de pomp meer water kan vasthouden. De echte luxe systemen met een elektrische pomp of een drukvat kosten al gauw €150,- tot €250,-. Voor die prijs mag je best een uurtje werk steken in het winterklaar maken. De reparatiekosten zijn namelijk vaak hoger dan de aanschaf van een nieuw budgetmodel.
Een solar douche die je koopt bij een bouwmarkt of webshop is geen ijzeren rots. Zie het als een seizoensproduct, net als je tuinstoelen. Die zet je ook niet de hele winter buiten.
Praktische tips voor een zorgeloze winter
Nu je weet hoe het moet, hier nog een paar concrete tips om het je makkelijker te maken. Deze zijn specifiek voor de buitendouche-liefhebber en helpen je om geen fouten te maken. Denk aan de plek, de temperaturen en materiaalkeuze.
Een goed begin is het halve werk, en een goede winterstalling betekent een frisse start in het voorjaar.
- Pas op met antivries: Soms lees je dat je een beetje antivries in de leidingen kunt doen. Doe dit niet zomaar. Antivries is schadelijk voor het milieu en kan giftig zijn als je er per ongeluk mee doucht. Bovendien kan het de kunststof delen aantasten. Blijf bij het volledig leegmaken.
- Gebruik de zwaartekracht: Als je de slang loskoppelt, hang de douchekop dan altijd lager dan de tank of de pomp. Water stroomt vanzelf naar het laagste punt. Dit haalt al een hoop water weg zonder dat je hoeft te blazen.
- Controleer de rubbers: De rubberringetjes in de koppelingen zijn essentieel. Als ze uitgedroogd zijn, lekken ze. Als je de douche opbergt, stop ze in een zakje met een beetje talkpoeder. Dan blijven ze soepel.
- De ideale opbergtijd: Wacht niet tot de eerste vorst is gemeld. De weersvoorspellingen zijn je vriend. Zodra de temperatuur 's nachts structureel onder de 5 graden komt, is het tijd om actie te ondernemen.
- Check de handleiding: Elk merk heeft zijn eigen dingetjes. Of het nu een model van Campingaz, Velda of een huismerk is, de handleiding vertelt je vaak precies hoe je de pomp of de tank leegmaakt. Sommige modellen hebben een speciaal ventiel.
Een checklist voor de koude dagen
Zorg dat je alles bij de hand hebt voordat je begint. Niets is vervelender dan in de kou te moeten zoeken naar een schroevendraaier of een emmer.
Zet alles klaar en dan ben je in 20 minuten klaar. Hier is een simpele lijst die je kunt afwerken: Met deze stappen ben je verzekerd van een lange levensduur voor je solar buitendouche.
- Zoek een plek waar je de douche kunt leegmaken zonder dat het je tuin of terras onder water zet. Een grindpad of gras is ideaal.
- Haal de douchekop en eventuele slang los. Hang ze zo op dat het water eruit kan lopen.
- Open de kraan volledig. Wacht tot er geen druppel meer uitkomt.
- Koppel de pomp los en laat deze ook leeglopen. Check of er een aftapplug is.
- Haal de tank leeg. Als het een opvouwbaar model is, vouw hem dan pas als hij kurkdroog is.
- Berg alle onderdelen droog en vorstvrij op. Een oude doos in de schuur is perfect.
- Leg de handleiding erbij. Volgend jaar weet je weer hoe het moest.
Je bespaart jezelf een hoop frustratie en geld. Want zeg nou zelf, een koude douche is op een hete zomerdag heerlijk, maar een kapotte douche door vorstschage is het laatste wat je wilt.
Dus pak die emmer, die pomp en die doek en geef je douche de winterstop die hij verdient. Dan staat hij volgend voorjaar weer klaar voor jouw eerste frisse duik, nadat je hebt genoten van een warm najaar met je zonnedouche.