Solar buitendouche: wat als ik het vergeet te ontlegen in winter?

Stel je voor: het is hartje winter, het vriest pijpenstelen en jij staat in je achtertuin te stuntelen met een tuinslang. Waarom?

Omdat je vergeten bent je solar buitendouche leeg te maken. Het water in de slang is bevroren, de fittingen zijn klem en je hebt spijt als haren op je hoofd. Herkenbaar? Het overkomt de beste van ons.

Die heerlijke zonnedouche die in de zomer zo fijn was, kan in de winter voor een onaangename verrassing zorgen. Dit artikel is je stappenplan: wat er precies gebeurt, hoe je het oplost en hoe je het voortaan makkelijk voorkomt. Geen zorgen, het is makkelijker dan je denkt.

Waarom water in je solar douche in de winter een probleem is

Een solar buitendouche is in feite een slimme waterzak met een slang.

Het water wordt verwarmd door de zon en stroomt door de slang naar de douchekop. In de zomer is dat heerlijk, maar water heeft een vervelende eigenschap: het zet uit als het bevriest. Als jij je douche na de laatste warme dag in september niet leegmaakt, blijft er water in de slang en de kop achter. Zodra de temperatuur onder nul duikt, zet dat water uit. Met enorme kracht.

Dat is niet alleen vervelend voor de douche zelf, het kan ook voor een behoorlijke natte boel zorgen als de boel het begeeft. Veel mensen denken: "Ach, een beetje vorst overleeft die slang wel." Helaas is dat vaak een misrekening.

Vooral de kunststof fittingen en de douchekop zijn kwetsbaar. De druk wordt zo hoog dat kunststof kan barsten of dat schroefdraad loslaat.

Je zit dan niet alleen met een kapotte buitendouche, maar ook met een lekkage die je pas ontdekt als het water weer ontdooit en je een zwembad in je tuin hebt. Kortom: die ene keer dat je het vergeet, kan je duur komen te staan.

Wat er precies gebeurt als je het water erin laat zitten

Als de temperatuur langdurig onder nul is, begint het water in de solar douche te bevriezen. Het proces start meestal in de dunste delen: de slang en de douchekop.

Het water in de grote watertank bevriest langzamer, maar dat water zit vaak wel vast in de slang.

Je zult zien dat de slang hard wordt en dat er knikken ontstaan. De wand van de slang wordt steeds strakker. De eerste barst ontstaat vaak bij een bocht of bij een verbinding, omdat daar de meeste spanning staat.

Een veelvoorkomend probleem bij populaire modellen zoals de AquaForte Solar Douche of de Gardena Solar Douche is de douchekop. Daarin zitten vaak kleine gaatjes voor de waterverdeling.

Als er water in blijft staan, bevriezen deze gaatjes en zetten uit. De kop kan scheuren of de sproeikop kan klem komen te zitten. Zodra het weer dooit, merk je dit pas. De kraan gaat open en er spuit water uit overal behalve uit de gaten.

Of erger: er komt water uit de verbindingen omdat de ringetjes niet meer aansluiten.

Het is dus niet alleen een kwestie van "even laten ontdooien". De schade kan aanzienlijk zijn. Sommige onderdelen zijn vervangbaar, maar vaak is de schade zo groot dat een nieuwe solar douche kopen de voordeligste optie is. En dat terwijl je het makkelijk had kunnen voorkomen door na de laatste keer douchen de slang even leeg te spuiten.

Stappenplan: je solar buitendouche leegmaken

Gelukkig is het leegmaken van je solar douche in de herfst een fluitje van een cent.

1. Open de kraan volledig: Zorg dat de douchekop openstaat. Laat het water uit de tank lopen totdat er bijna niets meer uitkomt. Meestal kun je de tank iets kantelen om het laatste restje eruit te halen.
2. Kantel de tank: De meeste solar douches hebben een stabiele voet of een ophangbeugel. Zet de tank op zijn kant (zorg dat hij niet omrolt). Het laatste beetje water in de slang loopt er nu uit via de douchekop.
3. Haal de slang los (indien mogelijk): Bij modellen als de EasySun Solar Douche kun je de slang loskoppelen van de tank. Hang de slang dan even op zodat alle resten water eruit lopen.
4. Spuit de douchekop leeg: Houd de douchekop even ondersteboven en schud zachtjes. Zo verwijder je het laatste water uit de kop en de sproeigaatjes.
5. Bewaar op een vorstvrije plek: Haal de douche uit de tuin en berg hem op in de schuur, garage of berging. Zelfs als je hem leegmaakt, is het beter om hem niet buiten te laten hangen in de winter.

Het kost je minder dan vijf minuten. Je hebt geen speciale gereedschappen nodig, alleen een beetje handigheid. Hieronder vind je een simpel stappenplan dat je elk jaar kunt volgen zodra de temperaturen structureel onder de 10 graden duiken. Let op: een solar douche met een inhoud van 20 liter of meer is best zwaar.

Vraag eventueel hulp bij het tillen. Als je de tank niet makkelijk kunt verplaatsen, zorg er dan in ieder geval voor dat de slang en de douchekop volledig leeg zijn en dat de kraan openstaat. Zo kan eventueel smeltwater makkelijk weglopen.

Wat te doen als je het bent vergeten?

Oeps. Het is al winter en je ontdekt dat de slang nog vol water zit.

Of erger: je ziet dat de douche bevroren is. Wat nu? Allereerst: paniek is je grootste vijand.

Ga niet met een hamer op de bevroren slang slaan, dan maak je de schade alleen maar groter. Wacht tot het weer boven nul komt. Probeer de douche langzaam te ontdooien. Zet hem bijvoorbeeld in de schuur of op een plek in de zon.

Gebruik geen föhn of hete lucht, dat kan kunststof vervormen. Zodra alles ontdooid is, controleer je de douche grondig.

Kijk naar barstjes in de slang, lekkages bij de verbindingen en scheurtjes in de douchekop. Vul de tank met water en kijk of er water uit spuit waar het niet hoort. Als je een lekkage ziet, probeer dan de beschadigde delen te vervangen.

Veel merken verkopen losse slangdelen of douchekoppen. Bij een goedkope douchemodel (rond €30-€40) is vervangen vaak niet de moeite waard.

Bij een duurder model (€70-€100) kun je wel onderdelen bestellen. Soms is de schonde helaas te groot.

Als de watertank zelf is gescheurd, is reparatie vaak onmogelijk. Dan rest je niets anders dan een nieuwe solar buitendouche te kopen. Let bij de installatie wel op een stevige bevestiging. Denk aan modellen van merken als Intex, Bestway of de betere tuincentrum-merken. Een nieuwe van goede kwaliteit kost tussen de €50 en €150, afhankelijk van de grootte en de materialen.

Praktische tips om het voortaan te onthouden

Het beste medicijn tegen bevriezing is routine. Maak van het leegmaken van je solar douche een vast onderdeel van je tuinwinterklaar-maken.

Doe het gelijk als je de tuinstoelen en de barbecue opruimt. Zet een herinnering in je telefoon voor eind oktober. Zo vergeet je het nooit meer.

Als je de douche echt het hele jaar buiten wilt laten staan (wat niet aan te raden is), kies dan voor een model met een speciale winterstand of een aftapkraantje. Sommige duurdere solar douches die lang warm blijven hebben een handig ventiel onderaan de tank waarmee je in één keer de slang en de tank leeg kunt laten lopen.

Dat scheelt een hoop gedoe. Check wel altijd of de slang daarna echt leeg is.

Een beetje water dat in een bocht blijft hangen, kan al genoeg zijn voor schade. Tot slot: investeer in een hoes. Als je de douche niet kunt verplaatsen, kun je deze afdekken met een vorstbeschermhoes. Dit helpt niet tegen extreme vorst, maar het dempt de temperatuurschommelingen.

Combineer dit altijd met het leegmaken van de slang. Zo verleng je de levensduur van je zonnedouche aanzienlijk en kun je volgend voorjaar weer direct genieten van een warme douche zonder onverwachte kosten. Want dat is toch wat we willen: zorgeloos genieten van die heerlijke buitendouche en weten hoe je te heet water voorkomt.