Solar buitendouche versus gasgestookte doucheunit: CO2
Stel je voor: je hebt net een zomerse klus geklaard of een duik in het zwembad genomen, en je wilt even snel de zweetdruppels afspoelen. Je draait aan een kraan en... water!
Warm water, zonder dat je een meter hoeft te lezen of een contract hoeft te tekenen.
Dat is het magische gevoel van een solar buitendouche Het klinkt bijna te goed om waar te zijn, hè? Een douche die gewoon op zonne-energie werkt.
Toch is het echt zo. Maar dan komt de volgende vraag: is dat wel echt duurzaam?
En hoe verhoudt zo'n zonnedouche zich tot een gasgestookte unit, die je misschien kent van de camping of van een buitenkeuken? De hamvraag is: welke keuze is beter voor het milieu, oftewel, welke stoot minder CO2 uit? Laten we dat eens rustig uitpluizen, want het antwoord is lang niet altijd wat je denkt.
Wat is het eigenlijk en waarom maakt het uit?
Een solar buitendouche is in feite een simpel systeem. Je hebt een donkere tank (meestal 20 tot 40 liter) van bijvoorbeeld kunststof of aluminium, die je vult met water.
Door de zonnestralen op die donkere tank wordt het water vanzelf warm.
Zodra je de kraan opendraait, stroomt het verwarmde water eruit. Simpel, effectief en zonder enige vorm van brandstof. Een gasgestookte doucheunit werkt heel anders.
Die heeft een brander nodig, vaak op propaan- of butaangas, om een warmtewisselaar te verwarmen. Het water stroomt hierdoorheen en wordt op die manier warm.
Dit is een actief proces: je moet gas verbranden om warmte te creëren. Het gaat hier dus niet alleen om comfort, maar om de fundamentele vraag: gebruik je een gratis en overvloedige bron (de zon) of een schaarse en vervuilende brandstof (fossiel gas)? De CO2-uitstoot is hier de spil van het verhaal.
De kern van het verhaal: de CO2-rekening
Het grote voordeel van een solar douche is dat de energiebron tijdens het gebruik 100% schoon is. Zodra de tank vol is en in de zon staat, produceert de douche zelf geen enkele uitstoot. Helemaal nul. Je bent weliswaar afhankelijk van het weer, maar als de zon schijnt, is je CO2-voetafdruk nul.
De enige uitstoot die je kunt toerekenen is die van de productie van de douche zelf – het aluminium, de kunststof, het transport.
Maar die eenmalige investering verdien je in de loop van de jaren dubbel en dwars terug. Een gasgestookte unit daarentegen zit anders in elkaar.
Bij elke douchebeurt die je neemt, verbrand je gas. En bij elke verbranding van gas komt CO2 vrij. Het is een directe en onvermijdelijke emissie.
Stel je neemt drie keer per week een douche van 5 minuten met een gasunit.
Hoeveel water en warmte heb je echt nodig?
Over een heel jaar kan dat zomaar 10 tot 15 kilo CO2 opleveren, afhankelijk van het model en je waterverbruik Dat is op den duur best een aardige berg uitstoot voor alleen een buitenbeurtje. Een veelgehoord argument is dat gas sneller en krachtiger verwarmt. Dat klopt. Een gemiddelde gasunit (zoals een Truma UltraHeat of een Atwood boiler) kan wel 4 liter per minuut verwarmen naar 60°C.
Ideaal voor een snelle, hete douche. Een solar douche is afhankelijker van de omstandigheden.
Op een zomerse dag kan het water in een 20-liter tank na een uurtje of 4 al een graad of 40-50°C zijn.
Prima voor een verfrissende douche, maar als je lang wilt douchen of als het bewolkt is, kan het water afkoelen. Je gebruikt dus vaak minder water met een solar douche, simpelweg omdat je je sneller wast. Dat is op zich ook weer milieuvriendelijk.
Met een gasunit sta je eerder geneigd langer onder de warme straal te staan, omdat de warmtevoorziening onbeperkt lijkt. Dat leidt tot een hoger water- en gasverbruik, en dus meer CO2.
De varianten en wat kosten ze?
Als je een buitendouche kopen wilt, zijn er een paar opties. De meest bekende solar douches zijn die van het merk Yakima (vroeger nog wel bekend als Showers).
Hun '5-Gallon Solar Shower' is een klassieker. Een simpele, stevige tas van ongeveer 19 liter die je vult en in de zon legt. De prijs ligt rond de €35,- tot €45,-.
Ideaal voor kamperen of een simpele tuindouche. Er zijn ook hardere varianten, de zogenaamde 'rigid solar showers'.
Merken als Sea to Summit of Coleman hebben douches met een vaste tank, vaak gemaakt van aluminium of stevig plastic. Deze zijn wat duurder, tussen de €60,- en €90,-, maar gaan langer mee en verwarmen vaak iets beter door de metaalstructuur. Een gasgestookte doucheunit is een stuk complexer.
Je hebt hierbij de keuze uit systemen met een ingebouwde boiler of doorstroomsystemen. Een populair model is de Truma UltraHeat of vergelijkbare doorstroomverwarmers.
De unit zelf kost al snel tussen de €250,- en €400,-. Daar komen de kosten voor gasflessen nog bij.
Een gasfles van 5 kg (vulbaar) kost ongeveer €25,- om te vullen. Je zult deze eens in de zoveel tijd moeten bijvullen, afhankelijk van je gebruik. De totale initiële investering ligt dus vele malen hoger dan bij een solar douche. De keuze is dus niet alleen CO2-technisch, maar ook financieel een flinke afweging.
Naast CO2 en geld is er nog het comfort. Een gasunit werkt altijd.
De praktische kant van de keuze
Of het nu regent, bewolkt is of nacht is; zolang je gas hebt, heb je warm water. Dit is een groot voordeel voor mensen die het hele jaar door buiten douchen of in koudere klimaten reizen. De solar douche is echt een zomerproduct waarbij je optimaal de zonnewarmte voor je buitendouche benut.
Zonder zon is het water koud. Je moet 'm dus op een plek zetten waar de zon de hele dag staat.
En als je 's avonds wilt douchen, moet je 's middags al water hebben opgewarmd. Dat vraagt om planning. Een gasunit is plug-and-play, maar je moet wel die zware gasfles meeslepen en aansluiten.
En vergeet niet: een gasunit maakt geluid. Een brandertje heeft een zacht gesis of gebrom.
Een solar douche is muisstil.
Praktische tips voor je keuze
Als je voor de solar optie gaat, kies dan voor een model met een donkere, matte afwerking.
Dat absorbeert het zonlicht beter dan een glanzende tank. Zorg dat je de tank volledig vult met water en leg hem op een plek waar echt de hele dag zon komt, liefst op een lichte ondergrond die nog extra warmte reflecteert.
Gebruik een donkere tuinslang om het water naar je douchekop te leiden; die warmt ook nog iets op. Als je twijfelt tussen een 20-liter en een 40-liter tank: bedenk dat een 20-liter tank voor één persoon ongeveer 5-7 minuten doucheplezier geeft. Je kunt zelf het waterverbruik van je solar douche berekenen om de juiste keuze te maken. Met z'n tweeën ben je snel door een 40-liter heen (zo'n 10 minuten). De 40-liter varianten (zoals van Yakima) zijn vaak rond de €50-€60 en een aanrader voor gezinnen.
Kies je voor gas? Ga dan voor een model met een goede temperatuurregeling.
Zo voorkom je dat je water te heet wordt en energie verspilt. Controleer altijd of de gasfles goed is afgesloten en bewaar deze buiten de douche-unit en buiten de slaapruimte. Een veiligheidswaarschuwing is hier op zijn plek: een gasunit in een slecht geventileerde ruimte kan tot koolmonoxidevorming leiden.
Buiten is dat risico kleiner, maar wees je er bewust van. Tot slot: een solar douche weegt als die vol is best wat (20 kg), dus zorg voor een stevige ophangplek, bijvoorbeeld aan een sterke tak of een speciaal doucheframe.
Een persoonlijke afweging
Als je echt duurzaam wilt douchen zonder CO2-uitstoot tijdens het gebruik, dan wint de solar douche het met ruime cijfers.
De enige uitstoot is die van de productie en het vervoer, en die verdien je snel terug. Bovendien is het waterverbruik vaak lager. De gasunit is een technisch hoogstandje dat je warmtegarantie geeft, maar altijd ten koste van het milieu.
Het is een kwestie van afwegen: wil je maximaal comfort en onafhankelijkheid van het weer (gas), of wil je de meest milieuvriendelijke optie die je portemonnee ook nog spaart (solar)? Voor de gemiddelde zomerse gebruiker die zijn tuin of campingavontuur wil opwaarderen, is een solar buitendouche met CO2-besparing vaak de meest logische en verantwoorde keuze.