Solar buitendouche leeglopen voor winter: vorstschade voorkomen

Een bevriezende buitendouche is een nachtmerrie voor elke tuinliefhebber. Je staat in de lente klaar voor je eerste frisse douche en wat blijkt? De leidingen zijn gebarsten, de slang is gescheurd en je investering is naar de knoppen.

Voorkomen is hier echt beter dan genezen, want een kapotte solar douche herstellen is vaak onmogelijk.

Het gaat niet alleen om de koude douche, het gaat om de rekening die je dan moet betalen voor een nieuwe unit. Een solar buitendouche leeglopen voor de winter is geen rocket science.

Het is een klusje van een halfuurtje dat je volgende zomer redt. Ik leg je precies uit hoe je jouw zonnedouche veilig de winter doorstuurt, zonder dat er één druppel water achterblijft om boosaardig te doen.

Waarom je echt geen water in je solar douche mag laten zitten

Water is een stuk kwaadaardiger dan je denkt. Als het vriest, zet het uit.

Het is een van de weinige stoffen die in vaste toestand groter wordt dan in vloeibare. In een gesloten systeem zoals de leidingen en de pomp van je zonnedouche, is er geen plek voor dat uitzettende water. De krachten zijn enorm.

Een simpele vorstschade aan je solar douche kan leidingen laten springen en kunststof onderdelen splijten. Een reparatie is vaak duurder dan een nieuwe solar buitendouche kopen.

Veel fabrikanten van buitendouches geven geen garantie op vorstschade. Zij verwachten dat jij je verstand gebruikt en de unit winterklaar maakt.

Je investering van €150 tot €400 beschermen doe je dus zelf. Het is de moeite meer dan waard.

Hoe werkt de solar douche eigenlijk qua water?

Om te snappen wat je leeg moet laten lopen, moet je weten hoe een zonnedouche in elkaar zit. Standaard modellen van merken als Allibert of Intex hebben een reservoir van ongeveer 20 liter.

Dit reservoir ligt vol water. Daarnaast loopt er een waterslang van de pomp naar de douchekop. En sommige systemen hebben een aparte vulslang voor de tuinslang.

De valkuil is de pomp en de leidingen. Als je de tank leeghaalt, maar de pomp blijft vol water zitten, ben je nog niet veilig.

De pomp zit vaak laag bij de grond, de plek waar de temperatuur het laagst is. Daarom is het essentieel om het hele circuit leeg te pompen. De zonnecollector op de tank zelf is meestal van stevig plastic en kan wel tegen een stootje, maar de leidingen en de pomp zijn de zwakke schakels.

Stap voor stap: je solar douche winterklaar maken

Doe dit bij voorkeur op een dag dat het nog niet vriest, maar de zomer voorbij is.

1. Sluit de watertoevoer af: Als je een vaste wateraansluiting hebt (bijvoorbeeld via een tuinslangkraan), draai deze dan dicht. Haal de slang van de douche af.
2. Haal de stekker eruit: De pomp heeft stroom nodig om te werken. Zorg dat de unit uit staat voordat je gaat rommelen met water.
3. Open het reservoir: De meeste solar douches hebben een schroefdop of een klep aan de bovenkant. Draai deze open. Lucht moet het systeem in kunnen om het water te verdringen.
4. Laat het water weglopen: Draai de douchekop open. Vaak zit er een afvoerplug onderaan de tank of de pomp. Draai deze open. Zorg dat je emmers of een tuinslang bij de hand hebt om het water op te vangen. Het water is nog schoon, dus je kunt het hergebruiken voor je planten.
5. Pomp het systeem leeg: Dit is de belangrijkste stap. Zet de pomp aan (als je hem leeg wilt pompen zonder stroom, kun je hem soms ook met de hand bedienen, maar meestal werkt dit alleen met stroom). Laat de pomp draaien tot er geen water meer uit de douchekop komt. Je hoort de pomphoesten: dat betekent dat hij lucht aan het verpompen is in plaats van water.
6. Check de leidingen: Leg de waterslang zo laag mogelijk neer. Zorg dat deze ook helemaal leeg is. Soms zit er water in de slang dat je eruit moet blazen of zuigen.
7. Verwijder de sproeikop: Als je de douchekop eraf kunt schroeven, doe dat dan. Laat hem binnen drogen. Dit voorkomt dat vocht in de sproeigaatjes gaat vastvriezen en scheurtjes veroorzaakt.

Je hebt geen speciaal gereedschap nodig. Een doek en misschien een tang zijn handig. Check: als je nu de tank kantelt, mag er geen plens water uitkomen.

Alles moet droog zijn van binnen. Zet de unit ondersteboven of schuin weg zodat eventuele restdruppels eruit lopen.

Opbergen: bescherm je solar douche tegen de elementen

Als je hem niet gebruikt, berg hem dan op. Een solar buitendouche die buiten blijft staan in de winter slijt veel harder door UV-licht en temperatuurswisselingen, wat ook de kans op schimmel in de zonnedouche vergroot.

Het materiaal wordt broos. Je investering van €200 tot €500 verdient een plekje in de schuur of garage. Als je de douche echt buiten moet laten staan, wikkel hem dan in.

Gebruik een ademende hoezen of een oud dekzeil (maar zorg dat het niet gaat broeien).

Zet de unit stabiel vast, zodat hij niet omwaait bij een herfststorm. Zorg dat de doppen goed vastzitten en dat er echt geen regenwater in kan lopen. Een openstaande tank vult zich vanzelf met regen, en dat water kan alsnog bevriezen. Tip: Zet de douche niet op een plek waar water kan blijven staan.

Als de grond bevriest en uitzet, kan de tank omhoog gedrukt worden. Dat is niet goed voor de stabiliteit van de constructie.

Varianten en kosten: wat kost winterklaar maken?

Er zijn grofweg twee types solar douches. De simpele varianten met een reservoir van 20 liter (zoals de Allibert Solar Douche) en de wat uitgebreidere systemen met een aparte pomp en een groter reservoir (tot wel 40 liter).

• Budget modellen (€150 - €200): Deze hebben vaak een simpel vulsysteem en een douchekop die direct op de tank zit. Leeglopen is hier heel makkelijk: dop eraf, water eruit, klaar.
• Modellen met pomp (€250 - €450): Deze hebben een elektrische waterpomp voor een betere waterdruk. Hier moet je echt opletten dat je de pomp en de slang leeg krijgt. De pomp is vaak een los onderdeel dat je eventueel winterklaar mee moet nemen.

De prijs voor zo’n douche ligt tussen de €150 en €450. De kosten voor het winterklaar maken zijn verwaarloosbaar.

Je hebt geen dure antivrije vloeistof nodig (dat is trouwens slecht voor je planten en het milieu). Water is gratis. De enige kosten zijn je eigen tijd en een emmer. Zelfs als je per ongeluk een onderdeel kapotmaakt bij het losdraaien, zijn de reserveonderdelen (zoals een nieuwe douchekop of een slang) vaak maar een paar euro.

Praktische tips om je solar douche te verzorgen

Wil je nog een stapje verder gaan? Vergeet dan niet om regelmatig de douchekop te ontkalken om je zonnedouche in topconditie te houden.

• Reinig de tank: Voordat je hem opbergt, spoel je de tank even door met schoon water. Soms zitten er bladeren of zandkorrels in die de leidingen kunnen verstoppen.
• Check de slang: Een waterslang die lang in de zon heeft gelegen, kan wat stug worden. Buig hem eens. Als je barstjes ziet, vervang hem dan. Een nieuwe slang van 1,5 meter kost zo’n €10 à €15.
• Vorstvrije kraan: Als je je solar douche aansluit op een buitenkraan, zorg dan dat die kraan vorstvrij is of sluit hem goed af. Lekkende kranen vullen de slang met water dat bevriest.
• De pomp: Als je pomp storing aangeeft na de winter, controleer dan of de impeller (het draaiende deel binnenin) niet vastzit door kalk of vuil. Soms helpt het om hem even handmatig te draaien.

Dit zijn de dingetjes die het verschil maken tussen een douchedie en een miskoop. Een solar buitendouche is een genot in de zomer. Het water wordt heerlijk warm door de zon, je kunt je even afspoelen na het tuinieren of zwemmen. Maar de winter is de vijand, dus vergeet ook de jaarlijkse seizoensopstart van je douche niet.

Door je doucheme te leeglopen en op te bergen, ben je verzekerd van jarenlang plezier. Dus pak die emmer, draai die doppen los en zorg dat er geen druppel water overblijft. Dan sta je volgend jaar weer fris onder je eigen zonnewarmte.