Solar buitendouche CO2 footprint: berekening

Je staat net onder je zonnedouche na een middag tuinieren. Het water is heerlijk warm, zonder dat er ook maar één kubieke meter gas is verbruikt.

Klinkt als een droom? Toch is het de realiteit met een solar buitendouche Maar dan duikt er een vraag op: is die warme douche wel écht duurzaam?

Wat is de CO2 footprint eigenlijk? We gaan er samen voor zitten en rekenen het even simpel uit, zodat je precies weet wat je koopt.

Wat is de CO2 footprint van een solar buitendouche?

Laten we even helder zijn: de CO2 footprint van je douche bestaat uit twee delen. Allereerst de productie van de douche zelf.

Denk aan het plastic, de slangen, de douchekop en het zonnepaneel. Dat noemen we de 'embedded carbon'.

Ten tweede het energieverbruik tijdens het gebruik. Bij een solar douche is dat 100% zonne-energie Dus tijdens het douchen zelf stoot je nul CO2 uit.

Dat is een groot verschil met een gasboiler of je cv-ketel. Een gemiddelde Nederlander doucht ongeveer 8 minuten. Met een normale douchekop verbruik je dan zo'n 70 liter water. Als je dat water verwarmt met aardgas, stoot je ongeveer 1,2 kg CO2 uit per douchebeurt.

Op jaarbasis (bijna 300 douches) is dat ruim 350 kg CO2. Tel daar de CO2 van de waterleiding en waterzuivering bij op en je zit al snel op 400 kg per persoon.

Een solar douche breekt dit patroon volledig door.

De berekening: solar vs. gas

Om het echt concreet te maken, pakken we een rekenvoorbeeld. Stel, je koopt een stevige solar buitendouche van aluminium, met een inhoud van 20 liter en een donker absorberend oppervlak. De productie daarvan kost ongeveer evenveel CO2 als een gemiddelde plastic tuinstoel.

Laten we dat inschatten op 50 kg CO2. Dat is eenmalig. Daar ga je de komende 10 jaar mee doen.

Stel je vervangt hiermee 100 douches per jaar in de zomermaanden (mei-september). Iedere douche van 8 minuten met warm water bespaar je dus 1,2 kg CO2.

Even simpel rekenen: 100 douches x 1,2 kg = 120 kg CO2 besparing per jaar. Na drie jaar heb je de CO2 van de productie al 'terugverdiend'. Vanaf jaar vier ben je elk jaar 120 kg CO2 lichter. En dat elk jaar opnieuw.

Denk ook aan het water. Als je de kraan in de tuin openzet, pompt de waterleidingmaatschappij water omhoog. Dat kost ook energie. Maar dat telt voor beide douches mee, dus die kun je in deze vergelijking weglaten.

Waarom de footprint zo laag is: de techniek

Een solar buitendouche werkt eigenlijk als een gigantische thermosfles. Je vult de tank met water.

De tank is gemaakt van een materiaal dat de zonnestralen absorbeert (meestal aluminium of een zwarte kunststof).

De zon verwarmt het water in de tank. Een beetje zonneschijn en een paar uur later is het water heerlijk lauwwarm tot warm. Zo kun je met een solar buitendouche zonne-energie maximaal benutten en gebruik je geen enkele externe energiebron.

Geen gas, geen stroom van het net. Het mooie is dat de meeste systemen werken op zwaartekracht.

De impact van materialen

Geen pomp nodig, dus geen elektriciteitsverbruik. Sommige luxe modellen hebben een voetpomp om de waterdruk te verhogen, maar dat is echt minimaal. Zelfs als je die met de voet moet bedienen, is de energie die je zelf opwekt verwaarloosbaar vergeleken met de energie die een boiler nodig heeft. Het materiaal van je douche is wel degelijk van invloed.

Een solar douche van aluminium is duurzaam en gaat lang mee, maar de productie van aluminium kost relatief veel energie.

Een model van gerecycled kunststof heeft vaak een lagere productie-footprint. Kijk bij de aanschaf naar merken die aangeven met gerecyclede materialen te werken. Populaire merken zoals 'AquaSolar' of 'SolaRooftop' bieden tegenwoordig vaak duurzamere opties aan.

Een ander punt is de levensduur. Gaat je douche 5 jaar mee of 15 jaar?

De CO2-kosten van de productie moet je delen door het aantal jaren dat je hem gebruikt. Een goedkope douchedouche van €50 die na twee jaar lek is, is op de lange termijn duurder voor het milieu dan een degelijk model van €150 dat 10 jaar meegaat.

Prijzen en modellen: een overzicht

Om je een idee te geven: de markt voor solar buitendouches is groeiende, waarbij lokaal een zonnedouche kopen steeds populairder wordt.

• De Budget Bakker (€50 - €100): Dit zijn vaak eenvoudige kunststof tassen van 20 liter die je in de zon hangt. Ze zijn licht, makkelijk op te bergen, maar verwarmen alleen als de zon fel staat. Ideaal voor de camping of om even af te spoelen na het zwemmen. Merkloos of via sites als Bol.com.
• De Middenmoter (€100 - €250): Hier vind je al stevige systemen met een aluminium reservoir van 20-40 liter. Vaak met een handige voetpomp voor betere druk en een douchekop met meerdere standen. Dit is de categorie waar de meeste tuinliefhebbers voor kiezen. Merken zoals 'SunShower Outdoor' vallen hier vaak onder.
• De Luxe Tuindouche (€250 - €500+): Dit zijn vaste constructies, soms met een houten frame, een aparte voetpomp en een zeer royale watertank (40 liter of meer). Ze zijn stevig, zien er mooi uit en zijn ontworpen om jarenlang dienst te doen. Dit is een investering voor de serieuze 'off-grid' tuinier.

Je hebt de basics en de luxere versies. Hieronder een kleine greep uit de mogelijkheden (prijzen zijn indicatief): Let bij het kopen op de inhoud van de tank.

Voor één persoon is 20 liter genoeg voor een snelle douche. Wil je met het hele gezin douchen? Kies dan voor een model van minimaal 40 liter of een systeem dat je makkelijk bijvult.

Praktische tips om je footprint te verlagen

Wil je de CO2-winst maximaliseren? Dan zijn er een paar simpele trucs die je kunt toepassen.

1. Gebruik een waterbesparende douchekop. Die verbruikt misschien maar 5 liter per minuut in plaats van 9 liter. Zo gaat je 20 liter tank twee keer zo lang mee. Je douchebeurt wordt korter, maar de CO2-winst is enorm.
2. Plaats de douche op een zonnige plek. Dit klinkt logisch, maar het maakt een groot verschil. Een plekje uit de wind en vol in de zon zorgt ervoor dat het water sneller en heter wordt. Zo kun je langer genieten met dezelfde hoeveelheid water.
3. Vul bij met regenwater. Gebruik een regenton om de solar douche te vullen. Zo bespaar je op het 'leidingwater'-deel van de footprint. Bovendien is regenwater zacht en wast het heerlijk.
4. Doe de douche na gebruik leeg. Laat het water niet dagenlang in de tank staan. Dit voorkomt algengroei en je hoeft niet te spoelen met schoon water voordat je weer gaat douchen.

Het draait allemaal om efficiëntie en waterbesparing. Hieronder vind je een paar concrete acties die je meteen kunt uitvoeren:

Met deze stappen zorg je niet alleen voor een heerlijke warme douche zonder schuldgevoel, maar ben je ook nog eens een stuk duurzamer bezig. Dankzij een solar buitendouche zonder gas wordt je CO2 footprint met sprongen kleiner. En dat voelt goed, zo onder de warme zonnestralen.